İTÜ Karbonfiber Güçlendirme Deneyi: Tam Ölçekli Binalarda Karşılaştırma

Deneyin amacı ve araştırma ekibi

Karbonfiber güçlendirmede kullanılan CFRP, karbon lifli polimer kompoziti ifade eder. İTÜ araştırmacılarının çalışması, kolonların lifli polimer ile sargılanmasının yetersiz sünekliğe sahip betonarme binaların davranışına etkisini tam ölçekli deneyle ele alır. Sünekliğin artırılması, taşıyıcı elemanın deformasyon kapasitesini geliştirmeye yöneliktir.

Deneyin akademik yayını Alper İlki, Erkan Töre, Cem Demir ve Mustafa Cömert tarafından hazırlanmış; 2018’de Springer tarafından yayımlanmıştır. Bu sayfa, araştırmayı açıklayan Grota Grup bilgi yazısıdır.

İki eş bina nasıl karşılaştırıldı?

Akademik yayında, geometrisi, malzeme kalitesi ve deprem açısından yapısal yetersizlikleri eş olan iki betonarme bina incelenir. Bunlardan biri mevcut haliyle, diğeri kolonlarında lifli polimer sargı uygulanarak test edilmiştir.

İTÜ’nün Şubat 2023 depremlerine ilişkin resmi raporuna göre binalar sabit düşey yükler ve yatay yükleme altında eş zamanlı olarak denenmiştir. Raporun basılı 168. sayfası deney koşullarını; 171. sayfasındaki Şekil 4.8 ise deney sonu görünümlerini sunar.

Raporda hangi sonuçlar yer alıyor?

İTÜ raporu, güçlendirilmemiş binada %1,45 öteleme oranında toptan göçme gözlendiğini bildirir. Karbon lifli polimerlerle güçlendirilmiş test binasının ise %15 öteleme oranında dahi düşey yük taşıyıcılığını koruduğunu belirtir. Bu değerler, ilgili deney yapılarının belirtilen yükleme koşullarındaki sonuçlarıdır.

Bu sonuçları bir bina için nasıl okumalı?

Öteleme oranı ve deprem büyüklüğü farklı ölçülerdir. Bu deney değerlerini doğrudan belirli bir büyüklükteki depreme dayanma garantisi şeklinde yorumlamak doğru değildir. Yük taşıyıcılığının korunması, yapının hasarsız kaldığı anlamına da gelmez.

Kendi binanız için karbonfiberin uygunluğu; taşıyıcı sistem, malzemeler, mevcut yetersizlikler ve yapıya özel mühendislik değerlendirmesiyle belirlenir. Başka bir deneyin katman sayısını veya uygulama detayını doğrudan kopyalamak, bu değerlendirmenin yerini tutmaz.

Deney görsellerini resmi raporda inceleyin

Kaynaklar bölümündeki İTÜ raporu bağlantısı deney açıklamasına açılır. PDF dosyasında 173. sayfaya geçerek Şekil 4.8’deki deney sonu fotoğraflarını inceleyebilirsiniz. İlgili hizmet ve uygulama bağlantıları ise Grota Grup’un karbonfiber bilgilerine ve saha projelerine ulaşmanızı sağlar.

İlgili hizmetler ve uygulamalar